Tarihe Damga Vuranlar

Ömür Okur published in Epiktetos, Hayat & Bilgelik

Kontrol Edemediğin Şeyler İçin Ne Kadar Enerji Harcıyorsun?

“Bazı şeyler bizim kontrolümüzdedir, bazı şeyler değildir.”

– Epiktetos

Bir adam deniz kenarında yürüyordu.

Gökyüzü karardı.

Rüzgâr sertleşti.

Dalgalar büyümeye başladı.

Adam öfkelendi.

Gökyüzüne bağırdı:

“Yağmur yağmasın!”

Rüzgâra bağırdı:

“Dur artık!”

Denize bağırdı:

“Sakin ol!”

Ama hiçbir şey değişmedi.

Yanındaki yaşlı balıkçı gülümsedi.

“Denizi kontrol edemezsin.”

Adam sinirlendi.

“Peki neyi kontrol edeceğim?”

Yaşlı adam şapkasını düzeltti ve cevap verdi:

“Tekneni.”

O gün adam hayatının en önemli derslerinden birini öğrendi.

Kaygının büyük kısmı,

kontrol edemediğimiz şeyleri kontrol etmeye çalışmaktan doğar.

İnsanlar:

  • havayı,
  • ekonomiyi,
  • başkalarının düşüncelerini,
  • geçmişi,
  • geleceği

kontrol etmeye çalışır.

Ama bilgelik şunu söyler:

Enerjini etki edebileceğin yere harca.

Rüzgârı durduramazsın.

Ama yelkenini ayarlayabilirsin.

Yağmuru engelleyemezsin.

Ama şemsiyeni açabilirsin.

Hayatın gücü,

olayları kontrol etmekte değil,

tepkilerini yönetmektedir.

Bugün seni en çok yoran şeylerden hangisi aslında kontrolünün dışında?

  • no reactions
0
0 Share
Ömür Okur published in Hayat & Bilgelik, Lao Tzu

Her Şey Hemen Olsun İstiyorsan Bu Söz Sana Çok Şey Öğretecek

“Doğa acele etmez; yine de her şey gerçekleşir.”

– Lao Tzu

Genç bir çiftçi vardı.

Tohumlarını ekti.

Ertesi gün tarlasına koştu.

Toprak aynı görünüyordu.

Bir hafta geçti.

Yine değişen bir şey yoktu.

Sabırsızlandı.

Bir gün yaşlı dedesine sordu:

“Bu tohumlar neden büyümüyor?”

Dedesi gülümsedi.

“Büyüyorlar.”

Genç adam şaşırdı.

“Ama hiçbir şey görünmüyor.”

Yaşlı adam toprağı işaret etti:

“Bazı büyümeler önce gözün değil, köklerin gördüğü yerde başlar.”

Yıllar sonra genç adam, hayatındaki en önemli derslerden birinin bu olduğunu anlayacaktı.

Modern dünya bize hız öğretiyor.

  • Hızlı sonuç
  • Hızlı başarı
  • Hızlı mutluluk

Ama doğa farklı çalışır.

Bir ağacın büyümesi,
bir çocuğun gelişmesi,
bir insanın olgunlaşması

zaman ister.

Acele etmek süreci hızlandırmaz.

Sadece huzuru azaltır.

Bugün görünürde hiçbir şey olmuyor gibi gelebilir.

Ama belki de:

Hayat köklerini güçlendiriyordur.

Çünkü bazı başarılar meyve vermeden önce uzun süre görünmez kalır.

Şu an hayatında sabretmekte en çok zorlandığın konu ne?

  • no reactions
0
0 Share
Ömür Okur published in Hayat & Bilgelik, Heraclitus

Hayatta Değişmeyen Tek Şey Nedir? Bu Gerçek Her Şeyi Anlatıyor

“Hayatta değişmeyen tek şey, değişimin kendisidir.”

– Heraclitus

Bir adam yıllardır aynı nehrin kenarında yürüyordu.

Çocukluğunda da aynı nehir oradaydı.

Gençliğinde de…

Yetişkin olduğunda da…

Bir gün yaşlı bir bilge ona sordu:

“Bu nehir hakkında ne düşünüyorsun?”

Adam cevap verdi:

“Hiç değişmiyor.”

Bilge gülümsedi.

“Tam tersine…”

“Aynı gördüğün su, bir saniye önceki su değil.”

Adam durup düşündü.

Sonra fark etti:

Nehir değişiyordu.

Mevsimler değişiyordu.

İnsanlar değişiyordu.

Kendisi değişiyordu.

Ve aslında hayatın güzelliği de tam burada saklıydı.

İnsan zihni güvenlik ister.

Bu yüzden:

  • alışkanlıklara tutunur,
  • eski düzeni korumaya çalışır,
  • değişimi tehdit gibi algılar.

Ama hayatın doğası değişimdir.

Direndikçe acı artar.

Kabul ettikçe bilgelik büyür.

Bazı insanlar değişimden korkar.

Bazıları ise değişimin içinde büyür.

Hayat sana sürekli aynı soruyu sorar:

“Kaybettiğin şeye mi bakacaksın, dönüşeceğin insana mı?”

Hayatında seni en çok değiştiren olay neydi?

  • no reactions
0
0 Share
Ömür Okur published in Hayat & Bilgelik, Marcus Aurelius

Bir Gün Öleceğini Bilmek Neden Daha İyi Yaşamanı Sağlar?

“Öleceğini unutma. Ama bu seni korkutmasın; yaşamaya teşvik etsin.”

– Marcus Aurelius

Yaşlı bir adamın yanına genç bir öğrenci gelir.

Ona sorar:

“Hayatın en büyük pişmanlığı nedir?”

Yaşlı adam uzun süre sessiz kalır.

Sonra pencerenin dışına bakıp şöyle der:

“Çoğu insan öleceğini biliyor.

Ama bunu gerçekten kabul etmiyor.”

Genç adam şaşırır.

“Nasıl yani?”

Yaşlı adam gülümser.

“Bir gün başlayacağım dedikleri şeyleri hiç yapmıyorlar.

Bir gün söyleyeceğim dedikleri sözleri söylemiyorlar.

Bir gün yaşayacağım dedikleri hayatı yaşamıyorlar.”

Sonra ekler:

“İnsan öleceğini gerçekten kabul ettiğinde,
hayatı ertelemeyi bırakır.”

Stoacı filozoflar ölüm üzerine düşünmeyi karamsarlık olarak görmezdi.

Tam tersine…

Ölümü hatırlamak, zamanı değerli kılar.

Çünkü sonsuz olduğunu düşündüğümüz şeylerin kıymetini bilemeyiz.

Hayatın değeri,
bir gün sona erecek olmasından gelir.

Her sabah aslında görünmez bir hediye alıyoruz:

Yeni bir gün.

Ama çoğumuz onu sıradan sanıyoruz.

Belki de hayatı değiştiren soru şudur:

“Eğer bugün son günüm olsaydı,
bunu yine yapar mıydım?”

Bugün son günün olsaydı,
yapmayı bırakacağın ilk şey ne olurdu?

  • no reactions
0
0 Share
Ömür Okur published in Carl Rogers, Özgüven & Cesaret

Kendini Sürekli Yetersiz Hissediyorsan Bu Söz Sana Çok İyi Gelecek

“Sen kendini olduğun gibi kabul ettiğinde, dünya da seni farklı görmeye başlar.”
– Carl Rogers

Bir kadın düşün…

Ne yaparsa yapsın,
kendini yeterli hissedemiyor.

Başarılı olduğunda bile:

  • daha iyisini yapmalıydım diyor
  • kendini küçümsüyor
  • sürekli eksik taraflarını görüyor

Çünkü yıllardır değerini:

  • insanların yorumlarına
  • başarılarına
  • başkalarıyla kıyaslamaya

göre ölçmüş.

Bir gün aynaya bakarken çok basit ama güçlü bir şeyi fark ediyor:

Kendine yıllardır bir yabancı gibi davranmış.

O gün küçük bir karar veriyor:

Kendini sürekli yargılamak yerine,
kendini anlamaya çalışmak.

Ve zamanla ilk kez şunu hissediyor:

Kusursuz olmadığı halde değerli olabileceğini.

Psikolojide buna öz değer eksikliği (low self-worth) denir.

İnsan:

  • sevgiyi hak etmek için kusursuz olması gerektiğine inanırsa
    zamanla kendini sürekli eksik hisseder.

Ama gerçek özgüven:

Kusurların olsa bile kendini tamamen reddetmemektir.

Kendine nasıl konuştuğun çok önemlidir.

Çünkü zihnin, senden duyduğu her şeye zamanla inanır.

Belki de ihtiyacın olan şey,
kendini değiştirmek değil…

Kendine biraz daha şefkat göstermekti.

Bugüne kadar kendinle ilgili en sert olarak hangi özelliğini eksik olarak gördün veya hala görüyorsun?

  • no reactions
0
0 Share
Ömür Okur published in Mevlana, Özgüven & Cesaret

Sürekli Güçlü Görünmeye Çalışıyorsan Bu Söz Sana Çok Tanıdık Gelecek

“Yara, ışığın içeri girdiği yerdir.”
– Mevlana

Bir adam düşün…

Herkes onu güçlü biri sanıyor.

Çünkü:

  • kolay kolay şikâyet etmiyor
  • hep sakin görünüyor
  • herkesin yükünü taşıyor

Ama kimse onun geceleri ne kadar yorulduğunu bilmiyor.

Zamanla şunu fark ediyor:

Sürekli güçlü görünmeye çalışırken,
kendine hiç alan bırakmamış.

Bir gün ilk kez gerçekten duruyor.

Kendini dinliyor.
Üzüldüğünü kabul ediyor.
Yorulduğunu inkâr etmiyor.

Ve ilginç bir şey oluyor:

Zayıfladığını değil, hafiflediğini hissediyor.

Çünkü bazı yaralar saklandığında değil…

kabul edildiğinde iyileşmeye başlıyormuş.

Psikolojide buna duygusal bastırma (emotional suppression) denir.

İnsan sürekli güçlü görünmeye çalıştığında:

  • stres birikir
  • zihinsel yük artar
  • duygusal tükenmişlik oluşabilir

Ama duyguları kabul etmek,
zayıflık değil…

psikolojik dayanıklılığın başlangıcıdır.

Her zaman güçlü görünmek zorunda değilsin.

Çünkü insan bazen kırılarak iyileşir.

Gerçek güç,
hiç düşmemek değil…

Düştüğünü kabul edip yeniden ayağa kalkabilmektir.

Bugüne kadar en çok hangi duygunu içinde tutmak zorunda kaldın?

  • no reactions
0
0 Share
Ömür Okur published in Özgüven & Cesaret, Rahibe Teresa

Dün geçti. Yarın henüz gelmedi. Elimizde sadece bugün var. Rahibe Teresa

“Dün geçti. Yarın henüz gelmedi. Elimizde sadece bugün var.”
– Rahibe Teresa

Bir adam düşün…

Yıllardır aynı anıları düşünüyor.

Yaptığı hataları…
Kaçırdığı fırsatları…
Söyleyemediği şeyleri…

Zihni sürekli geçmişte yaşıyor.

Bu yüzden:

  • yeni başlangıçlardan korkuyor
  • mutlu anların tadını çıkaramıyor
  • bugünü tam olarak hissedemiyor

Bir gün çok basit ama güçlü bir şeyi fark ediyor:

Geçmişi değiştirmek için yıllarını harcamış…
Ama aslında değiştirebileceği tek şey bugünmüş.

O gün küçük bir karar veriyor:

Geçmişi tekrar tekrar yaşamayı bırakıp,
bugünü gerçekten yaşamaya başlamak.

Ve uzun zaman sonra ilk kez zihninin biraz hafiflediğini hissediyor.

Psikolojide buna ruminasyon (zihinsel geviş getirme) denir.

İnsan sürekli geçmişi düşündüğünde,
beyin problemi çözmeye çalıştığını sanır.

Ama çoğu zaman:

  • kaygı artar
  • huzur azalır
  • yaşam enerjisi düşer

İyileşme ise,
geçmişi silmekle değil…

Onunla yaşamayı öğrenmekle başlar.

Geçmiş bir ders olabilir.

Ama yaşanacak yer değildir.

Çünkü hayat,
şu an devam ediyor.

Bugüne kadar zihninde en çok taşıdığın geçmiş yük neydi?

  • no reactions
0
0 Share
Ömür Okur published in Albert Einstein, Özgüven & Cesaret

Kaybetmekten Korktuğun İçin Mi Başlamıyorsun? Bu Söz Gerçeği Yüzüne Vuracak

“Hiç hata yapmayan insan, hiçbir şey denemeyen insandır.”
– Albert Einstein

Bir genç düşün…

Yeni bir iş kurmak istiyor.
Fikri de var, yeteneği de…

Ama sürekli aynı şeyi düşünüyor:

“Ya başarısız olursam?”

Bu düşünce yüzünden:

  • plan yapıyor ama başlamıyor
  • araştırıyor ama risk almıyor
  • hayal kuruyor ama hareket etmiyor

Çünkü hata yapmaktan korkuyor.

Bir gün çok önemli bir şeyi fark ediyor:

Hayatındaki en büyük pişmanlıkların çoğu,
başarısız olduğu anlardan değil…

Hiç denemediği şeylerden oluşuyor.

O gün küçük de olsa ilk adımı atıyor.

Ve zamanla şunu anlıyor:

Başarısızlık insanı bitirmiyormuş.

Ama korku, insanı olduğu yerde tutuyormuş.

Psikolojide buna başarısızlıktan kaçınma davranışı (failure avoidance) denir.

İnsan beyninin amacı çoğu zaman başarılı olmak değil,
riskten korunmaktır.

Bu yüzden beyin:

  • ertelemeyi
  • bahane üretmeyi
  • güvenli alanda kalmayı

daha güvenli görür.

Ama gelişim, tam da o korkunun başladığı yerde oluşur.

Hata yapmak seni başarısız yapmaz.

Hiç denememek seni başarısız yapar.

Çünkü kaybedilen çoğu savaş,
aslında hiç girilmeyen savaşlardır.

Bugüne kadar sırf başarısız olmaktan korktuğun için başlamadığın,

Bir başkasının yaptığını gördüğün ve “ben bunu düşünmüştüm” diye pişman olduğun bir şey oldu mu?

  • no reactions
0
0 Share
Ömür Okur published in Jim Ryun, Özgüven & Cesaret

Motivasyonun Yetmediği Yerde Ne Olur? Bu Söz Disiplinin Gerçek Gücünü Anlatıyor

“Motivasyon seni başlatır, disiplin devam ettirir.”
– Jim Ryun

Bir adam düşün…

Yeni bir hayata başlamak istiyor.

Spor yapacak.
Kitap okuyacak.
Hayatını değiştirecek.

İlk gün çok motive oluyor.
İkinci gün de iyi gidiyor.

Ama birkaç hafta sonra:

  • yorgunluk başlıyor
  • bahaneler çoğalıyor
  • eski alışkanlıklar geri dönüyor

Birkaç gün aksattığında ise,
her şey bozulmuş gibi hissediyor.

Çünkü sürekli kusursuz gitmesi gerektiğine inanıyor.

Bir gün önemli bir gerçeği fark ediyor:

Onu ileri taşıyacak şeyin motivasyon değil,
her gün devam edebilme alışkanlığı olduğunu.

O günden sonra mükemmel olmaya çalışmayı bırakıyor.

Sadece devam etmeye odaklanıyor.

Ve zamanla küçük adımların,
hayatını gerçekten değiştirdiğini görüyor.

Psikolojide buna davranış sürekliliği (behavior consistency) denir.

Motivasyon geçicidir.
Duygular değişir.

Ama tekrar eden davranışlar,
zamanla kimliğe dönüşür.

İnsan bir şeyi sürekli yaptığında,
beyin onu “ben buyum” diye kabul etmeye başlar.

Başarı bir anda oluşmaz.

Küçük ama sürekli tekrarların sonucudur.

Canın istemediğinde bile devam etmek,
gerçek dönüşümün başladığı yerdir.

Hayatında başlayıp yarım bıraktığın şeylerin ortak nedeni neydi; devam etseydin şimdi ile farkın ne olurdu?

  • no reactions
0
0 Share
Ömür Okur published in Özgüven & Cesaret, Regina Brett

Sürekli İnsanları Memnun Etmeye Çalışıyorsan Bu Söz Seni Kendine Getirecek

“Başkalarının senin hakkında ne düşündüğü, senin problemin değildir.”
– Regina Brett

Bir kadın düşün…

Hayatı boyunca insanları kırmamaya çalışmış.
Herkes onu sevsin istemiş.

Bu yüzden çoğu zaman:

  • istemediği şeylere “evet” demiş
  • kendi fikirlerini saklamış
  • mutsuz olduğu halde gülümsemiş

Zamanla fark etmeden kendisinden uzaklaşmış.

Bir gün aynaya baktığında şunu fark ediyor:

Herkesi mutlu etmeye çalışırken,
kendini tamamen unutmuş.

O gün küçük bir karar veriyor:

Başkalarının beklentilerine göre değil,
kendi değerlerine göre yaşamaya başlamak.

İlk başta insanlar garipsiyor.
Bazıları uzaklaşıyor.

Ama uzun zaman sonra ilk kez gerçekten huzurlu hissediyor.

Ve kendi kendine şu soruyu soruyor:

“Neden bunu daha önce yapmadım?”

Psikolojide buna people pleasing (aşırı memnun etme davranışı) denir.

İnsan kabul görmek için sürekli kendini bastırdığında,
özsaygısı zamanla zayıflar.

Çünkü beyin şu mesajı almaya başlar:

“Ben olduğum halimle yeterli değilim.”

Gerçek özgüven ise,
başkalarının onayına bağımlı olmadan yaşayabildiğinde oluşur.

Herkesi memnun etmeye çalışırsan,
en sonunda kendini kaybedersin.

İnsanların seni sevmesi güzel olabilir.
Ama önce senin kendini kaybetmemen gerekir.

Sırf başkaları ne düşünür diye yapmak isteyip vazgeçtiğin bir şey oldu mu?

  • no reactions
0
0 Share
Ömür Okur published in Johann Wolfgang von Goethe, Özgüven & Cesaret

Bilgi Seni Değiştirmez: Goethe’nin Bu Sözü Neden Bu Kadar Sert?

“Bilmek yetmez, uygulamak gerekir; istemek yetmez, yapmak gerekir.”
– Johann Wolfgang von Goethe

Bir adam düşün…

Kişisel gelişim kitapları okuyor.
Videolar izliyor.
Notlar alıyor.

Ne yapması gerektiğini biliyor aslında.

Ama sürekli hazırlanıyor…
Sürekli araştırıyor…
Sürekli plan yapıyor…

Fakat harekete geçmiyor.

Bir gün fark ediyor ki;

Bilgi hayatını değiştirmemiş.
Uygulamadığı için hiçbir şey değişmemiş.

O gün küçük bir karar veriyor:

Daha az düşünecek…
Daha çok yapacaktır artık.

Ve zamanla hayatındaki gerçek dönüşüm başlıyor.

En çok şaşırdığı şey ise şu oluyor:

Başlamak düşündüğünden daha zormuş…
Başladıktan sonra devam etmek ise daha kolaymış.

Psikolojide buna analiz felci (analysis paralysis) denir.

İnsan fazla düşündüğünde,
harekete geçme ihtimali azalır.

Beyin hazırlık yaptığını sanır.
Ama aslında ilerlemiyordur.

Gerçek özgüven, bilgiyle değil deneyimle oluşur.

Mükemmel planı bekleme.

Çünkü hareket, düşünceden daha güçlüdür.

Bilmek seni değiştirmez.
Uygulamak değiştirir.

Bugüne kadar çok araştırdığın ama bir türlü başlamadığın şey ne?

  • no reactions
0
0 Share
Ömür Okur published in Muhammed Ali, Özgüven & Cesaret

Kendine İnanmıyorsan Kimse İnanmaz: Muhammed Ali’nin Bu Sözü Hayatını Değiştirebilir

“Başarmadan önce inanmak zorundasın.”
– Muhammed Ali

Bir sporcu düşün…

Yeteneği var.
Çalışıyor da…

Ama en küçük başarısızlıkta kendinden şüphe etmeye başlıyor.

Rakiplerinden önce,
kendi zihniyle savaşıyor.

Bir gün anlıyor ki;

Kaslarını geliştirmek yetmiyor.
Asıl mesele, zihnini eğitmekmiş.

O günden sonra her antrenmana farklı çıkıyor.

Daha kararlı…
Daha sakin…
Daha özgüvenli…

Ve zamanla şunu fark ediyor:

Başarı önce dışarıda değil, insanın içinde başlar.

Psikolojide buna öz yeterlilik algısı (self-efficacy) denir.

İnsan bir şeyi başarabileceğine inanırsa,
beyni o hedef için daha fazla çaba üretir.

Özgüven sadece bir duygu değildir.

Performansı doğrudan etkileyen zihinsel bir güçtür.

Dünya sana inanmadan önce,
sen kendine inanmak zorundasın.

Çünkü en büyük savaş,
insanın kendi zihninde verdiği savaştır.

Hayatında gerçekten başarabileceğin halde, sadece kendine inanmadığın için vazgeçtiğin bir şey oldu mu?

 

  • no reactions
0
0 Share